Benzer Videolar

Tarih Öğretmenlerinden

Editör Yayınevi

EsraÖz

Usta : 3855

100001000010000100001000010000

Tarih: 2 Eylül 2013 Pazartesi 17:30

Görüntüleme: 858

Cevap: 0


Cümlenin Yardımcı Ögesi Nesne (Düz Tümleç )



Öznenin yaptığı eylemden etkilenen varlık ya da nesnedir. Nesne, cümledeki kullanımına göre ikiye ayrılır:

1. Belirtili Nesne:

Öznenin yaptığı işten etkilenen öğe adın “i” (gösterme, belirtme) durumuyla çekimlenirse belirtili Nesne görevi yapar.

Belirtili nesneyi bulabilmek için yükleme “Kimi? Neyi? Kimleri? Neleri?” sorularından uygun olan biri yöneltilir.

Örnek:

Çocuğun elindeki minik siyah köpeği hepimiz sevmiştik. (Neyi?)
             Belirtili Nesne
Bu işin peşinde olduğunu biliyorum, saklama. (Neyi?)
       Belirtili Nesne
Seni de onu da yakından tanıyoruz. (Kimi?)
 Belirtili Nesne

2. Belirtisiz Nesne:

Öznenin yaptığı eylemden etkilenen öge, ad durum eklerinden biriyle çekime girmişse cümle içinde belirtisiz Nesne görevi yapar.

Belirtisiz nesneyi bulmak için yükleme “Ne?, Neler?” sorusu yöneltilir.

Örnek:

Ona her zaman bir kucak dolusu çiçek götürürdüm. (Ne?)

                             Belirtisiz Nesne

Her gece, Kırmızı Başlıklı Kız adında bir masal anlatırdı.  (Ne?)
                             Belirtisiz Nesne

Nesnenin Özellikleri:

a. Nesne, yalnızca yükleminde eylem olan cümlelerde bulunur. Yükleminde ad ve ad soylu sözcüklerin bulunduğu cümlelerde Nesne olmaz.

Örnek:

Bu adam, sorduğum tüm soruları yanıtsız bıraktı.
                           Nesne                     Eylem

b. Nesne, tek sözcük olabildiği gibi sözcük grubu da olabilir.

Örnek:

Kalemleri, defterleri, kitapları, üst üste yığdı.
         Nesne Öbeği

c. Bazı cümlelerde ara söz, nesneyi açıklamak için kullanılır. Buna açıklamalı Nesne denir. Bu söz, nesneyle birlikte tek öğe olarak değerlendirilir.

Örnek:

Babamı, o büyük insanı, bir daha görmeyecektim.

  Nesne - Açıklamalı Nesne

Yaşlı kadın, çocuğu – o kuru, sıska vücudu – son bir kez  kucakladı. 
                    Nesne - Açıklamalı   Nesne 

d. Kimi bileşik cümlelerde birden çok çekimli eylemin ya da eylemsinin anlamını tek Nesne tamamlayabilir, buna ortak Nesne denir.

Örnek:

Kitabı eline aldı, bir süre okudu, sonra yerine koydu.
(Kitabı belirtili nesnesi aldı, okudu, koydu eylemlerinin ortak nesnesidir.)

e. Eylemsiler ve eylemsilerin de yer aldığı çeşitli söz grupları cümlede Nesne görevi yapar.

Örnek:

       Yan Cümle          Temel Cümle

Onun buraya gelişini / görmedim.
    Belirtili Nesne               Yüklem
    Yan Cümle               Temel Cümle

 

Ders çalışmayı        /     istemiyor.
Belirtili Nesne                Yüklem

Cevap Yaz

Cevaplar

Bu konuya henüz cevap yazılmamış.