Benzer Fotoğraflar

Tarih Öğretmenlerinden

Editör Yayınevi

EsraÖz

Usta : 3855

100001000010000100001000010000

Tarih: 2 Ağustos 2013 Cuma 10:33

Görüntüleme: 2158

Cevap: 0


Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı



Çağdaş Türk Edebiyatı, Osmanlı Devleti’nin gerilemesinin hızlandığı, yapılan yeniliklerin başarıya ulaşamadığı, batıya yönelme gereğinin duyulduğu bir zamanda, yani 1839’da Tanzimat Fermanı’nın ilân edilmesiyle başlayan medeniyet ve kültür değişikliği ve bu değişikliğin dayandığı Batılılaşma olgusunun belirlediği bir gelişim sürecinde değerlendirilebilir. 

19. yüzyılda Türk edebiyatı, batılılaşma hareketine bağlı olarak roman, hikâye, tiyatro gibi yeni türlerin denenmesiyle çağdaş bir çizgiye girdi. 
Türk edebiyatının yönü Batı düşüncesinin temel alınması sonucu değişti. Batıyla ilişkiler, aydınların bir Batı dilini öğrenmeleri, Batı edebiyatından 
yapılan çeviriler, batıdaki fikir akımları ile tanışma bir kültür ve medeniyet değişimini gündeme getirdi. Sosyal, ekonomik ve siyasî hayatta meydana gelen 
değişiklikler edebiyata da yansıdı, Cumhuriyetin kuruluşuna kadar arayışlar devam etti. 

Tanzimat Devri Türk Edebiyatı

Tanzimat Fermanı ile edebiyatta da batıya yönelme başlar. Tanzimat dönemi edebiyatının kesin olmamakla birlikte başlangıç tarihi olarak 1860 gösterilebilir. Bu tarih, Tercüman-ı Ahval’in yayımlanmaya başlayış tarihidir.

Bu dönemde Batı edebiyatlarından birçok yeni tür ve şekiller alınmış; önceleri çevirme, sonraları taklit ve telif etmek suretinde bu türlerde eserler verilmiştir. 

Tanzimat Edebiyatının temsilcilerinin amacı Batı örneğine göre bir Edebiyat yaratmak ve Batı hayatını tanıtmak olduğu için, sanatçıların hepsi Edebiyat türlerinin romandan şiire kadar en az bir kaçı ile örnekler yazmışlardır. Bu dönemde telif eserler yanında çok sayıda tercüme ve adapte eser de Türk Edebiyatına dahil edilmiştir. 

Bu Dönemde Yapılan Yenilikler ve Alınan Türler 

Gazete

Bir yayın organı olarak 1831’de çıkmaya başlayan Takvim-i Vakayi, resmî bir gazete idi. Daha sonra yarı resmî olarak 1840’ta İngiliz Churchill tarafından Ceride-i Havadis çıkarıldı. İlk edebî ve özel gazete ise 1860 yılında Şinasî ve Agâh Efendiler tarafından çıkarılan Tercüman-ı Ahvaldir. 

Daha sonra Şinasi, 1862’de Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmaya başlar. 

Bunların dışında Muhbir (1866), Hürriyet (1867), Basiret (1869), İbret (1871), Devir (1872), Bedir (1872) gazeteleri çıkar. 

Hikâye ve Roman 

Türk Edebiyatı romanla ilk defa 1859’da karşılaşır. Yusuf Kâmil Paşa Fenolen’in Telemak (Telemaque) adlı romanını tercüme eder. 

İlk yerli roman Şemsettin Sami’nin Taşşuk-ı Talât ve Fıtnat (1872)’ıdır. 

İlk hikâye Ahmet Mithat Efendi’nin Letaif-i Rivayet’idir. 

Tiyatro 

İlk tiyatro Şinasi’nin Şair Evlenmesi adlı, iki perdelik, komedi türündeki eseridir. Eserde görücü usulü ile yapılan evliliklere gönderme yapılır. 

Şiir 

Tanzimat döneminde en önemli yenilik şiirde görülür. 

Şekil olarak divan şiirine bağlı kalınmış, fakat konu bakımından hem eski terk edilmiş hem de oldukça yeni ve çeşitli konular işlenmiştir. 

Aruz ölçüsünün yanında az da olsa hece kullanılmıştır. 

Gazel, kaside, terkib-i bent gibi şekiller kullanılarak Hak, adaler, kanun, medeniyet, eşitlik hürriyet kavramları işlenmiştir. 

Tanzimat yazar ve şairleri hem yaşadıkları dönem hem de -daha önemlisi- edebiyata bakış açıları ve işledikleri konular bakımından iki gruba ayrılır: 

Cevap Yaz

Cevaplar

Bu konuya henüz cevap yazılmamış.